't Schanspad


Deze wandeltocht gaat door open bosgebied en is ruim 11 kilometer lang. U bent zeker 3 uur onderweg. De route, die gemarkeerd is met palen met rode koppen en zwarte pijlen, gaat tegen de klok in. Deze route kan ook in etappes gelopen worden.

1. In het centrum van Vragender, bij de kerk, kan de wandeling van start gaan. Parkeerplaats Beneman.



2. De ruïne van de Sint Jacobuskapel.
De laat gotische kapel werd in Vragender gebouwd niet ver voor het jaar 1444. Het was een eenbeukige kapel met een oppervlakte van 8 bij 20 meter. Toen Lichtenvoorde in 1616 naar het calvinisme overging, werd de kapel gesloten en kwam ze in handen van de Hervormde gemeente Lichtenvoorde. De katholieke Vragender bevolking moest weer naar Groenlo ter kerke, een uur gaans. De kapel raakte na 1650 in verval.



3. Ontspringen Vragenderbeek. 
Ergens langs de Verlengde Meekesweg ontspringt de Vragenderbeek. Het gebied staat bekend als een van de 5 terrasrandbeken aan de rand van het Oost-Nederlands plateau. Dit deel kent relatief veel hoogteverschillen. De terrasrandbeken zijn herkenbaar in het landschap. Het landschap is nog vrij natuurlijk. De terrasrandbeken die hier voorkomen zijn de Lievelderbeek, Vragenderbeek, Weijenborgerbeek, Visserijbeek en de Zilverbeek.
De watervoerende dekzandlaag is op de terrasrand erg dun. De terrasrandbeken hebben dan ook een sterke drainerende werking op deze dunne dekzandlaag, die zich hier op een slecht doorlatende pleistocene leemlaag bevindt. Hierdoor zijgt neerslag nauwelijks in, maar wordt het versneld afgevoerd door deze beekjes. Korte en heftige piekafvoeren zijn dan ook kenmerkend voor deze terrasrandbeken.
Het uittredend grondwater is vaak zeer ijzerrijk en mede bepalend voor de samenstelling van het beekwater.



4. Visserijdijk. 
Deze houtwal is een natuurlijke erfafscheiding tussen weilanden en begeleid door een greppel of sloot. Van oudsher hadden deze houtwallen als functie, het wild buiten en het vee binnen de landbouwpercelen te houden. De beplanting op deze kunstmatig opgehoogde aarden wal bestond vaak uit eik, berk, wilde lijsterbes met als struweel begroeiing meidoorn, hulst, braam en roos. Afhankelijk van de hoeveelheid doorvallend licht kan er zich ook een kruidlaag ontwikkelen. Houtwallen zijn ecologisch van bijzondere betekenis. De helling biedt variatie in nat/droog en koud/warm. De zonkant is interessant voor insecten, amfibieën en reptielen, de schaduwkant voor varens en mossen. Al met al een zeer waardevol biotoop voor flora en fauna.



5. ’t Kamper.
Dit weiland wordt beheerd door de Stichting Marke Vragender Veen. Vanaf de Pastoor Scheepersstraat zijn in zuid westelijke richting de acht windmolens in het Aaltense goor te zien.



6. Nieuwe natuurontwikkeling. 
Hier en daar zie je de gele zandige bodem aan het oppervlak van het maaiveld er boven uitsteken. Bepaald geen voedselrijke bodem met een dik humuspakket maar wel kenmerkend voor de bodem in die omgeving. Afhankelijk van de zaadbank in de bodem moet zich hier nieuwe natuur gaan ontwikkelen. Overal zie je tapijten van mossen meestal bestaand uit gewoon haarmos, een typische vertegenwoordiger van arme zure gronden. Ook zijn er veel bladrozetten te zien van gewoon biggenkruid, schapenzuring, polletjes van bochtige smele, vogelpootje en opslag van grove den en brem. Verwijderen van opslag is vaak een hele klus, gebeurt dit niet dan wordt het op termijn gewoon weer bos. Dit werk wordt meestal gedaan door vrijwilligers van natuurverenigingen zoals bijvoorbeeld de Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging, voor Veldbiologie.
De aanleg van het kerkenpad ’n Onderholt is aangegrepen door, waar dat kan, nieuwe natuurgebiedjes te ontwikkelen. De natuurontwikkeling is nog jong, maar nieuwe, ooit verdwenen planten steken de kop weer op.



7. Het kerkenpad ’n Onderholt, dat in samenwerking tussen de Vereniging Agrarisch Natuurbeheer (VAN) en de Stichting Lievelds Belang is aangelegd en onderhouden. In de Oost Acht Achterhoek zijn de laatste vijftien jaar in diverse plaatsen kerkenpaden aangelegd. Ook rond Vragender.



8. Natuur langs het spoor.
De KNNV, de Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging voor veldbiologie afdeling Oost Achterhoek heeft bij de spoorwegovergang aan de Pastoor Scheepersstraat een perceel in beheer. Vrijwilligers hebben het terrein verschraald door het maaisel stelselmatig af te voeren. Na zo’n 15 jaar zijn de resultaten zeer positief. Er bloeien onder meer weer diverse soorten orchideeën. Dit gebied is dan ook beschermd en mag niet betreden worden.



9. Links over de spoorwegovergang bevindt zich een bijzonder gebied. Hier komt het witte dekzand uit het Tertiair, dat duurde van 65 tot 2,5 miljoen jaar geleden, aan de oppervlakte.



10. Recreatiewoning in Het Belegh van Groll. 
Het Belegh van Groll is een recreatiepark met vakantiewoningen. De bungalows zijn opgetrokken in de typische Achterhoekse bouwstijl.



11. Uitkijktoren en Engelse Schans. 
Midden in de Tachtigjarige Oorlog, in de zomer van 1627, kwamen de Staatse troepen van Frederik Hendrik naar het Oost Achterhoeks Plateau. Zij legden de Engelse Schans aan, een verdedigingswerk dat deel uitmaakte van de circumvallatielinie die Groenlo, in Spaanse handen, van de buitenwereld afsloot. 
Na 1627 raakte de Engelse Schans buiten gebruik, totdat in 1945 de motorcrossers bezit namen van het hobbelige terrein. In 2002 werd de Engelse Schans weer in oude glorie hersteld. Om het terrein te beheren graast er geregeld een kudde schapen.



12. Hier zie je de zandafgraving welke is gebruikt voor de Twenteroute en is nu in gebruik bij de visvereniging. Links hiervan zie je het Wijndomein Besselinkschans. 
Het wijndomein ging in 2004 van start. Met een wijnstube en streekproduktenwinkel is het wijndomein een pleisterplaats voor de recreant. www.wijndomeinbesselinkschans.nl



13. Het crossterrein van de motorclub MACL. Tevens het terrein waar onder andere het jaarlijkse Zwarte Crossfestival wordt gehouden. Dit festival is typisch Achterhoeks en trekt elk jaar in één weekend rond de tweehonderdduizend bezoekers.



14. Een aangelegde waterpoel die een verrijking is voor de natuur. Er zijn hier veel watervogels te zien. Maar de plas heeft ook een praktisch nut, namelijk als waterreservoir mocht er onverhoopt brand uitbreken in een van de nabij gelegen bunkers van groothandel Lesly, die er vuurwerk heeft opgeslagen.